مطهر بن طاهر المقدسي ( المنسوب إلى أحمد بن سهل البلخي ) ( مترجم : محمد رضا شفيعى كدكنى )

125

البدء والتاريخ ( آفرينش وتاريخ ) ( فارسى )

به نام خداوند بخشندهء بخشاينده و ازوست نيرو و توان كژ روان و كژ راهان ، از براى فريب كم‌خردان ، فراز آمده‌اند و گمشدگان طريق حق ، از رهگذر بحث در مبادى آفرينش و بنيادهاى آن ، و آنچه بازگشت و سرانجام جهان است ، به تباه كردن باورهاى مردمان كودن پرداخته‌اند ، به گونه‌اى كه مايهء فريب غافلان و حيرت هوش خردمندان است . و اين كار از دشمنانه‌ترين كوششهاى آنان است در راه دين و رساترين شيوه‌اى است از براى درهم شكستن يكتاپرستان ، « و نخواهد خداى تعالى مگر تمام كردن اين نور درخشان » ( 9 : 32 ) و كلمهء خويش را فرا خواهد برد و حجّت خويش را پيروزمند خواهد كرد ، « اگر چه دشوار مىدارند كافران . » ( 9 : 32 ) يكى از بزرگترين آفتهايى كه عوام امّت گرفتار آنند ، اين است كه بر بنياد آنچه در اوهام ايشان نقش بسته و در خاطرشان استوار شده است ، بىهيچ گونه ورزيدگى در راه دانش و بىهيچ شناختى از روشهاى گفتار ، و بىهيچ آمادگى در قلمرو فنّ جدل ، و بىهيچ بصيرتى نسبت به حقايق كلام ، عهده‌دار مجادله با كسانى مىشوند كه به مناظرهء ايشان برمىخيزند و آنگاه خود به دست خويش ، در نخستين برخوردى كه در فهمشان ايجاد مىشود و يا نخستين سخنى كه مىشنوند ، بىهيچ كوشش در راه به كار بردن انديشه و پرده برگرفتن از نهانيها ، با اندك شمارى خويش ، با خواهشگرى و فروتنى ، سپر مىافكنند . بر ارباب كرم و شرف ، فرض است كه خويش را در كار شناخت كلمات نادر و غريب ورزيده كنند و از توجّه به ظاهر كلمات منتشر پرهيز كنند و به كلمات زيبا و